Milieugroep Regionaal Stort Westelijke Mijnstreek heeft de Wetenschapswinkel gevraagd te onderzoeken welke alternatieven er mogelijk zijn voor de herinrichting van het groevengebied tussen Spaubeek en Schinnen (Zuid-Limburg). In het gebied liggen twee groeven – één in Schinnen (groeve Bruls) en één in Spaubeek (groeve Houben) - waar voornamelijk Mioceen zand wordt gewonnen. De ontgronding is vrijwel voltooid. De vraag is wat er met de groeven moet gebeuren nadat de ontgronding voltooid is.
Een goed heringerichte groeve levert natuur en landschapswaarde, een stabieler watersysteem, geologische informatie, ruimte voor recreatie en kansen op meer werkgelegenheid. De huidige inrichtingsplannen voor de zandgroeven in de Limburgse plaatsen Spaubeek en Schinnen zijn echter vooral gericht op het voldoen aan de regels en op (economische) kortetermijnbelangen en houden weinig rekening met wensen en kansen van de omgeving.
Het blijkt dat een op natuur en op licht recreatief medegebruik gerichte inrichting van oude zandgroeven in Spaubeek en Schinnen het meest aansluit bij de wensen van bewoners en bestuurders. Het onderzoek toont aan dat met iets meer fantasie de natuur, recreatie en waternetwerken worden versterkt. Dit gebeurt door de beide zijden van het dal met elkaar te verbinden. Het Groevengebied kan zo als overloopgebied dienen voor het drukke landschapspark De Graven. Dieren kunnen weer van de ene naar de andere kant migreren en het water van het Hoogbeekske kan op een natuurlijke manier afstromen. Daarnaast wordt in het Groevengebied een multifunctioneel, groen netwerk aangelegd. Dit netwerk zorgt voor verbindingen voor dieren (das, hazelmuis), voor een recreatief padenstelsel (fietsen en wandelen) en voor waterretentie (inzijgen water in de bodem, met als gevolg minder modderstromen en een nattere dalnatuur). In dit raamwerk zijn de groeven grotere natuurelementen (stapstenen) in het ecologische netwerk. Het zijn bijzondere stukjes natuur met hun eigen waarden (oeverzwaluwen, oehoe). Voor recreanten bieden de groeven een bijzondere kijk op de geologische gelaagdheid, de geschiedenis van delfstofwinning en mogelijke nieuwe gebruiksvormen zoals wijnbouw. Op deze manier krijgt het gebied tevens een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat.
Het rapport 'Groeven en graven - Nieuw leven voor voormalige zandgroeven in Zuid-Limburg' is op 16 september 2009 aangeboden aan de burgemeester Link van Schinnen, burgemeester Cremers van Beek en dhr. Frederix (Landschapspark de Graven en voorzitter Gebiedscommissie Westelijke Mijnstreek). Meer informatie hierover is te vinden op de website van de gemeente Schinnen. De sprekers benadrukten dat het rapport het groevengebied op de kaart heeft gezet en dat de voorstellen een belangrijke rol in het gebiedsproces zullen gaan spelen. Krantenartikelen die naar aanleiding van dit project en het rapport zijn gepubliceerd, staan hieronder (In de pers) vermeld.
Aan het project hebben in totaal 17 studenten in vier projectgroepen bijgedragen. Acadamic Mastercluster groep 1 heeft onderzoek gedaan naar de ecologische waarden van de groeven. Academic Mastercluster groep 2 heeft ontwerpen gemaakt van de groeven en het tussengebied. De titel van het rapport is 'Uitgegraven. Nieuwe perspectieven voor zandgroeven in Zuid-Limburg'. De milieugroep heeft in januari 2009 twee goed bezochte discussiebijeenkomsten in het gebied georganiseerd over de door de Wageningse studenten ontwikkelde scenario’s, waaraan de Limburgse kranten ruime aandacht hebben besteed. De krantenartikelen staan hieronder (In de pers) vermeld. Daarnaast hebben twee studentengroepen Tuin & Landschapsinrichting van Hogeschool Van Hall Larenstein masterplannen gemaakt die als bouwsteen voor het rapport gebruikt zijn.
|
Wetenschapswinkelrapport veroorzaakt trendbreuk
Reacties naar aanleiding van de eindpresentatie van het project 'Nieuwe perspectieven voor zandgroeven in Zuid-Limburg' in Schinnen op 16 september 2009:
 “Het rapport is deskundig en grondig voorbereid. Het verdwijnt zeker niet in een ambtelijke bureaula, maar zal onderdeel gaan uitmaken van het project De Groene Waarden, gericht op verdere natuurontwikkeling in Schinnen en Beek. Ook past het in de lijn met de strategische visievorming van Schinnen die we momenteel aan het herijken zijn.” Zo complimenteert burgemeester Link van Schinnen de Wetenschaps-winkel en de Milieugroep Regionaal Stort Westelijke Mijnstreek. Ook burgemeester Cremers van Beek is positief. “Het rapport is voor ons een inspiratiebron. Het positieve hiervan is dat nu aangegeven wordt wat wél kan. Dat vergroot de snelheid en de betrokkenheid en is een belangrijke trendbreuk met het verleden.” Volgens voorzitter Simons van de Milieugroep Regionaal Stort Westelijke Mijnstreek hebben de gesprekken met de Wageningse onderzoekers nieuwe ideeën opgeleverd. ”Het is duidelijk dat we moeten samenwerken met alle partijen. Het gaat om een visie voor het hele gebied. We zijn zeer tevreden met het rapport. Het legt een stevige basis voor de eindvisie.” |
Afronding:
September 2009
Downloads:
In de pers:
Opdrachtgever:
Milieugroep Regionaal Stort Westelijke Mijnstreek, Spaubeek
Projectcoördinatie:
Hogeschool Van Hall Larenstein, opleiding Bos en Natuurbeheer - Derk Jan Stobbelaar
Uitvoering:
Adviesbureau De Groene Link - Hugo Hoofwijk
Hogeschool Van Hall Larenstein - Derk Jan Stobbelaar
Studenten Tuin & Landschapsinrichting van Hogeschool Van Hall Larenstein
Studenten Academic Traning Consultancy (ATC), voorheen Academic Master Cluster (AMC)
Begeleidingscommissie:
Natuurmonumenten - Eduard Habets
Stichting ARK - Hettie Meertens
groeve Blom - Martin Blom (eigenaar)
Milieugroep Regionaal Stort Westelijke Mijnstreek - Ine Crouzen, Nol Simons, Conny Maase, Paul Bergmans
Financiering:
Wetenschapswinkel Wageningen UR